2022 අගෝස්තු 10

Mee Massoo.lk

Sri Lanka No 01 Famous Sinhala News Portal – "පුවත් සොයා ඉගිලෙන ප්‍රවෘත්තිකාර කම"

ටැන්සානියාවේ ඡන්දය මගෝඩියක් ද?

සිය රටෙහි මැතිවරණය කටෙහි තබාගෙන අනුන්ගේ රටවල මැතිවරණ තොරතුරු සොයා යන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, පසුගිය දිනෙක කියා සිටියේ ටැන්සානියාවේ ජනාධිපතිවරණයේ විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳ තමන්ට බරපතල සැකයන් පවතින බව යි. තවදුරටත් ඒ පිළිබඳ විස්තර කරන නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය පැවසුවේ, බදාදා පැවති ඡන්ද විමසීමේ දී ඡන්දදායකයින් ජනාධිපතිවරයෙකු සහ නීති සම්පාදකයින් තෝරා පත් කර ගත් අතර එහි දී සැලකිය යුතු මැතිවරණයක් සම්බන්ධ වංචා සහ බිය ගැන්වීම් පිළිබඳ චෝදනා ද තමන්ට අසන්නට ලැබී ඇති බවයි. අපේක්ෂකයින් සහ විරෝධතාකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම, දේශපාලන පක්ෂවල නියෝජිතයින්ට ඡන්ද මධ්‍යස්ථාන වෙත පිවිසීම සීමා කිරීම, බහු ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම, ඡන්ද පත්‍රිකා පෙරට දැමීම සහ සමාජ මාධ්‍ය පුළුල් ලෙස අවහිර කිරීම යන චෝදනා හේතුවෙන් මෙම ඡන්දය අවලංගු එකක් වූ බව එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය පවසයි. 

ටැන්සානියාවේ මෙන්ම අර්ධ ස්වයං පාලන රාජ්‍යයක් වන සැන්සිබාර්හි ඉන්දියානු සාගර දූපත් සමූහයේ මැතිවරණ ද එකවර පැවැත්විණි. වත්මන් ජනාධිපති “ජෝන් මගුෆුලි”ගේ ප්‍රධාන අභියෝගකරු “ටුන්ඩු ලිසු”, රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසුවේ මැතිවරණ ප්‍රතිඵල සතියක් ඇතුළත අපේක්ෂා කළ හැකි ය යන ප්‍රකාශය විශ්වාස කළ නොහැකි බවයි. මගුෆුලි සිය දෙවන, පස් අවුරුදු ධුර කාලය සඳහා ඡන්ද විමසීමට අපේක්ෂා කරයි. මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මූලික ප්‍රතිඵලවලින් පෙනී ගියේ මගුෆුලි සිය අභියෝගකරුවන්ට එරෙහි ව ඉදිරියෙන් සිටින බවයි.

සැන්සිබාර්හි විපක්ෂය පවසන්නේ තම අපේක්ෂකයා රජය විසින් බලහත්කාරයෙන් රඳවාගෙන සිටින බවත්, ජනතාව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට පෙර, ඔහුට වෙඩි තබා ඇති බවත් ය.

“අපේ ප්‍රතිඵල ලෝකයේ සියලු රටවල විවේචනයට ලක් විය යුතු ය. අප්‍රිකානු සංගමය හා පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය විසින් ද එහි ගැටලුකාරී බව වටහා ගත යුතු ය.” යනුවෙන් ලිසු, රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසීය. එම විකාරය සිදුකළ අයට එරෙහි ව පියවර ගන්නා ලෙස ඔහු ලෝකයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

52 හැවිරිදි ලිසු හට 2017 දී 16 වතාවක් වෙඩි තබා ඇත. ඔහු වසර තුනක් වහල්භාවයේ සිට ජූලි මාසයේ දී ආපසු පැමිණියේය. තම පක්ෂයේ නියෝජිතයින් ඡන්ද මධ්‍යස්ථානවලට ඇතුළුවීමෙන් වළක්වා ඇති බවත්, පිරවූ ඡන්ද පත්‍රිකා ඡන්ද පෙට්ටිවලට දමා ඇති බවත් ලිසු පැවසීය.

“මෙය ලෝක මැතිවරණ ක්‍රමය සමච්චලයට ලක් කිරීමකි, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සමච්චලයට ලක් කිරීමකි. අප මෙලෙස ලැබෙන කිසිදු ප්‍රතිඵලයක් පිළිගන්නේ නැත.” ඔහු පසුව වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.

61 හැවිරිදි මගුෆුලි සිය සී.සී.එම්. පක්ෂයේ පාලනය දීර්ඝ කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. ඔවුහු 2015 දී 58% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජනාධිපති ධුරය දිනා ගත් අතර දැන් පාර්ලිමේන්තු ආසනවලින් හතරෙන් තුනක පමණ හිමිකාරීත්වය දරති. මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල යෙදී සිටිය දී, මගුෆුලි නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ තුන්වන විශාලතම ආර්ථික වර්ධනය සිය රට තුළ සිදු කිරීමට ප්‍රතිඥා දුන්නේය. එහෙත් ඔහු සහ ඔහුගේ පරිපාලනය සියලු විවේචන මැඬපවත්වා, මාධ්‍ය ආයතන වසා දමා, විපක්ෂයේ මහජන පෙළපාලි තහනම් කර ඇති බවට විපක්ෂ හා අයිතිවාසිකම් කණ්ඩායම් පැමිණිලි කර තිබේ.

මේ අතර සැන්සිබාර්හි දී සී.සී.එම්. ජනාධිපති අපේක්ෂක හුසේන් මුවිනි 76% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජයග්‍රාහකයා බවට පත් වූ බව සැන්සිබාර් මැතිවරණ කොමිසම නිවේදනය කළේය. එයින් පසු සැන්සිබාර් විපක්ෂයේ ජනාධිපති අපේක්ෂක “සෙයිෆ් ෂරීෆ් හමාඩ්” සහ අනෙකුත් නායකයින් ද අත්අඩංගුවට ගැනුණු බව එම පක්ෂය පවසයි.

“විපක්ෂ නායකයන් රඳවා තබා ගැනීම ආණ්ඩුවේ මැතිවරණ ජයග්‍රහණය ගැන විශ්වාසයක් ඇති ක්‍රියාවක් නොවේ.” ටැන්සානියාවේ එක්සත් ජනපද තානාපති ඩොනල්ඩ් රයිට් ට්විටර් පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.